ချောက်ကမ်းပါးရဲ့ ခေါ်သံ (The Call of the Void)
မိတ်ဆွေဟာ အရမ်းမြင့်တဲ့ တိုက်အမြင့်ကြီးတစ်ခုရဲ့ အမိုးပေါ်မှာ ရောက်နေတယ်။ ဒါမှမဟုတ် တံတားအမြင့်ကြီးတစ်ခုရဲ့ လက်ရန်းဘေးမှာ ရပ်နေတယ်။ အောက်ကို ငုံ့ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ မိတ်ဆွေရဲ့ ရင်ထဲမှာ "ထိတ်" ကနဲ ဖြစ်သွားမယ်။
ချောက်ကမ်းပါးရဲ့ ခေါ်သံ (The Call of the Void)
⚠️ This article is for Educational & Scientific purposes only. See full disclaimer below.)
(⚠️ ဤဆောင်းပါးသည် သိပ္ပံပညာ ဗဟုသုတအတွက်သာ ဖြစ်ပါသည်။)
မိတ်ဆွေဟာ အရမ်းမြင့်တဲ့ တိုက်အမြင့်ကြီးတစ်ခုရဲ့ အမိုးပေါ်မှာ ရောက်နေတယ်။ ဒါမှမဟုတ် တံတားအမြင့်ကြီးတစ်ခုရဲ့ လက်ရန်းဘေးမှာ ရပ်နေတယ်။ အောက်ကို ငုံ့ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ မိတ်ဆွေရဲ့ ရင်ထဲမှာ "ထိတ်" ကနဲ ဖြစ်သွားမယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ... အရမ်းထူးဆန်းပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အတွေးတစ်ခု ခေါင်းထဲကို ဝင်လာတတ်ပါတယ်။
"ငါ ဒီကနေ ခုန်ချလိုက်ရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ?" "ငါ့လက်ကို လွှတ်လိုက်ရင်ကော..."
ဒီအတွေးဟာ စက္ကန့်ပိုင်းလေးပဲ ကြာပေမယ့် မိတ်ဆွေရဲ့ တစ်ကိုယ်လုံးကို တုန်လှုပ်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးမိလိမ့်မယ်။ "ဟာ... ငါ ဘာလို့ ဒီလိုတွေးလိုက်တာလဲ၊ ငါ သေချင်နေတာလား၊ ငါ စိတ်ဖောက်ပြန်နေပြီလား" ဆိုပြီးပေါ့။
စိတ်မပူပါနဲ့ မိတ်ဆွေ။ မိတ်ဆွေ ရူးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မိတ်ဆွေ သေချင်နေတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ လူသားတော်တော်များများ ခံစားရလေ့ရှိတဲ့ "Call of the Void" (ဟာလာဟင်းလင်းပြင်ရဲ့ ခေါ်သံ) လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ပညာဖြစ်စဉ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
🧠 သိပ္ပံရှုထောင့် (ဦးနှောက်ထဲက အချက်ပေးခေါင်းလောင်း)
သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ ဒီအခြေအနေကို High Place Phenomenon (HPP) လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဒါကို ရှင်းပြဖို့အတွက် မိတ်ဆွေရဲ့ ဦးနှောက်ကို "လုံခြုံရေးဝန်ထမ်း" နဲ့ "စီအီးအို (CEO)" ဆိုပြီး အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ခွဲကြည့်ရအောင်။
၁။ Amygdala (လုံခြုံရေးဝန်ထမ်း): သူက အန္တရာယ်ကို အာရုံခံတဲ့ အပိုင်းပါ။ မိတ်ဆွေ အမြင့်ကို ရောက်သွားတဲ့အခါ သူက ချက်ချင်းအော်ပါတယ်။ "ဟေ့... အန္တရာယ်ရှိတယ်! နောက်ဆုတ်! နောက်ဆုတ်!" ဆိုပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို အချက်ပေးလိုက်တယ်။
၂။ Prefrontal Cortex (CEO): သူကတော့ ယုတ္တိဗေဒနဲ့ စဉ်းစားတဲ့ အပိုင်းပါ။ "နေပါဦး... ငါ့ရှေ့မှာ လက်ရန်းရှိတယ်လေ၊ ငါ ပြုတ်မကျနိုင်ပါဘူး" ဆိုပြီး ပြန်စဉ်းစားတယ်။
ပြဿနာက ဒီနှစ်ခုကြားက ဆက်သွယ်ရေးနောက်ကျမှု (Lag) မှာ ဖြစ်သွားတာပါ။ မိတ်ဆွေရဲ့ "လုံခြုံရေးဝန်ထမ်း" က မြန်လွန်းအားကြီးတော့ မိတ်ဆွေက အလိုလို နောက်ဆုတ်မိပြီးသား ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီတော့မှ "CEO" က ရောက်လာပြီး "ဟင်... ငါ တကယ်တော့ လုံခြုံနေတာပဲ၊ ဒါဆို ငါ ဘာလို့ နောက်ဆုတ်လိုက်တာလဲ? ငါ့စိတ်ထဲမှာ ခုန်ချချင်လို့များ ခန္ဓာကိုယ်က ပြင်လိုက်တာလား" ဆိုပြီး အထင်မှားသွားတာပါ။
ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောရရင် - "ခုန်ချချင်တဲ့ စိတ်ဆန္ဒ" ဆိုတာ မိတ်ဆွေရဲ့ ဦးနှောက်က အန္တရာယ်ကင်းအောင် လုပ်ဆောင်ပေးလိုက်တဲ့ အမိန့်ကို အဓိပ္ပာယ်ကောက် လွဲသွားခြင်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ မိတ်ဆွေမှာ "အသက်ရှင်ချင်တဲ့စိတ်" (Survival Instinct) အလွန်ကောင်းမွန်ကြောင်း ပြသနေတာပါ။
💭 ဒဿနရှုထောင့် (လွတ်လပ်မှုရဲ့ မူးမော်ခြင်း)
ဒီကိစ္စကို ပြင်သစ် ဒဿနပညာရှင်ကြီး Jean-Paul Sartre ကတော့ ပိုပြီး နက်နက်နဲနဲ ရှုမြင်ခဲ့ပါတယ်။ သူက ဒါကို သိပ္ပံကိစ္စသက်သက် မဟုတ်ဘူး၊ "လွတ်လပ်မှု" (Freedom) ကြောင့် ဖြစ်တာလို့ ဆိုပါတယ်။
သူ့အဆိုအရ မိတ်ဆွေဟာ အမြင့်က ပြုတ်ကျမှာကို ကြောက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ကိုယ့်ကိုယ်ကို တွန်းချမိမှာ" ကို ကြောက်နေတာပါ။
ဒါဟာ ဘာကို ပြနေသလဲဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေမှာ "ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်" အပြည့်အဝ ရှိနေတယ်ဆိုတာပါပဲ။ မိတ်ဆွေဟာ အခုချက်ချင်း လက်ရန်းကို ကိုင်ထားလို့လည်း ရသလို၊ လွှတ်ချလိုက်ဖို့လည်း ရွေးချယ်နိုင်တယ်။ အဲဒီလို ဘာမဆို လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိနေတဲ့ "လွတ်လပ်မှု" ဟာ တခါတလေမှာ ကျွန်တော်တို့အတွက် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးကြီး ဖြစ်လာပြီး မူးမော်လာစေပါတယ်။
Sartre က ဒါကို "The Dizziness of Freedom" (လွတ်လပ်မှုကြောင့် ဖြစ်လာသော မူးမော်ခြင်း) လို့ တင်စားခဲ့ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ် (စိတ်ချပါ မိတ်ဆွေ)
ဒါကြောင့် နောက်တစ်ခါ အမြင့်တစ်နေရာ ရောက်လို့၊ ဒါမှမဟုတ် တံတားပေါ်မှာ လမ်းလျှောက်နေရင်း ခုန်ချချင်သလိုလို ခံစားရရင် မလန့်ပါနဲ့ ။ အဲဒီ အတွေးဟာ "လုပ်ဆောင်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ" မဟုတ်ပါဘူး။
အဲဒီအတွေးဟာ မိတ်ဆွေရဲ့ ဦးနှောက်က "ငါ အသက်ရှင်ချင်တယ်၊ သတိထားနော်" လို့ သတိပေးလိုက်တဲ့ "ချစ်ခြင်းမေတ္တာ စကား" တစ်ခွန်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။
မိတ်ဆွေဟာ အသက်ရှင်ရတာကို မြတ်နိုးသူပါ။ အဲဒီ အမြင့်ကနေ ပြန်ဆင်းလာပြီး ကော်ဖီလေးသောက်၊ ဘဝကို ဆက်လက် လျှောက်လှမ်းလိုက်ပါ။
ဤဖြစ်စဉ်ကို စိတ်ရောဂါတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်း မဟုတ်သော်လည်း၊ စိတ်ပညာဆိုင်ရာ လေ့လာတွေ့ရှိချက် (Psychological Phenomenon) တစ်ခုအဖြစ် Journal of Affective Disorders တွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်က တရားဝင် ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ အဓိက လေ့လာမှုကို Florida State University မှ စိတ်ပညာဌာန (Jennifer Hames နှင့် အဖွဲ့) က ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ စာတမ်းဖြစ်သော "An urge to jump affirms the urge to live" တွင် ဤအကြောင်းအရာကို သိပ္ပံနည်းကျ အတည်ပြုထားပါသည်။ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စိတ်ပညာအဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သော American Psychological Association (APA) ၏ ဆွေးနွေးမှုများနှင့် သိပ္ပံဆောင်းပါးများတွင်လည်း ဤဖြစ်စဉ်ကို လူသားတို့၏ သဘာဝတုံ့ပြန်မှုတစ်ခုအဖြစ် ကိုးကားဖော်ပြလေ့ရှိပါသည်။
⚠️ Content Disclaimer & Author's Note
This article is strictly for Educational and Informational Purposes only.
Safety & Intent: This post scientifically explains the psychological concept known as the "High Place Phenomenon" (or The Call of the Void). It does NOT promote, encourage, or glorify self-harm or suicide in any way. The goal is to raise awareness about this common human biological response.
Neutrality: This content is entirely neutral and free from any political, religious, racial, or social bias. It is based solely on scientific research and facts.
Accessibility: The scientific concepts herein have been simplified to ensure they are easy for everyone to understand, regardless of their background.
SOURCES REFERENCE The Hames Study (2012): Jennifer Hames and colleagues at Florida State University (Coined the term "High Place Phenomenon" and confirmed it happens in people without suicidal ideation).
Jean-Paul Sartre (Existentialism): Specifically his work in Being and Nothingness regarding the concept of "Anguish" and the precipice example.